Umowa o dzieło a ZUS i podatki w 2024 roku – co warto wiedzieć?
Umowa o dzieło to popularna forma zatrudnienia, szczególnie w przypadku jednorazowych projektów, które wymagają konkretnego rezultatu. Wraz z wprowadzeniem Nowego Ładu w 2022 roku zasady podatkowe uległy zmianie, co wpłynęło na wiele obszarów, w tym również na umowy cywilnoprawne, takie jak umowa o dzieło. W artykule omówimy aktualne przepisy związane z tą formą umowy, szczególnie w kontekście składek ZUS oraz podatku dochodowego.
Czym charakteryzuje się umowa o dzieło?
Umowa o dzieło to umowa rezultatu, co oznacza, że liczy się jedynie końcowy efekt wykonanej pracy. W odróżnieniu od umowy zlecenie, przy umowie o dzieło zamawiający nie może narzucać miejsca i czasu pracy, a także nie ma bezpośredniej zależności między stronami umowy. Istotą tej formy zatrudnienia jest dostarczenie konkretnego dzieła, którym może być zarówno przedmiot materialny (np. mebel), jak i niematerialny (np. stworzenie projektu graficznego). Przykładem dzieła może być wykonanie strony internetowej, raportu finansowego lub cyklu wykładów.
Czy od umowy o dzieło trzeba odprowadzać składki ZUS?
Zasadniczo umowa o dzieło nie podlega składkom ZUS, co jest jedną z największych korzyści tej formy zatrudnienia. Pracodawca nie musi odprowadzać składek na ubezpieczenia społeczne ani zdrowotne, co oznacza, że wynagrodzenie brutto jest zbliżone do wynagrodzenia netto. Jednak istnieją pewne wyjątki. Jeśli umowa o dzieło jest zawierana z pracownikiem, który jednocześnie jest zatrudniony u tego samego pracodawcy na umowę o pracę, wtedy umowa o dzieło jest traktowana jak umowa o pracę i podlega składkom ZUS.
Od 2021 roku każdy płatnik jest również zobowiązany zgłaszać zawarcie umowy o dzieło do ZUS na formularzu ZUS RUD. Zgłoszenie to nie wiąże się jednak z obowiązkiem opłacania składek, a jedynie z rejestracją takiej umowy w ciągu 7 dni od jej podpisania.
Nowy Ład a podatek dochodowy przy umowie o dzieło
Nowy Ład wprowadził istotne zmiany w systemie podatkowym, które dotknęły również umowy o dzieło. Najważniejsze zmiany to:
- Kwota wolna od podatku – została podniesiona do 30 000 zł, co oznacza, że osoby zarabiające poniżej tej kwoty nie płacą podatku dochodowego. Ta zmiana jest korzystna dla osób pracujących na umowę o dzieło, które mają niskie dochody.
- Drugi próg podatkowy – został podniesiony z 85 528 zł do 120 000 zł, co pozwala na dłuższe korzystanie z niższej, 12-procentowej stawki podatku. Dopiero po przekroczeniu tej kwoty obowiązuje stawka 32%.
Niestety, zmiany te zostały częściowo zrównoważone przez likwidację możliwości odliczenia składki zdrowotnej od podatku. Na szczęście w przypadku umów o dzieło nie ma obowiązku odprowadzania składki zdrowotnej, więc negatywne skutki tej zmiany nie dotyczą osób zatrudnionych na podstawie umowy o dzieło.
Kiedy opłaca się zawrzeć umowę o dzieło?
Umowa o dzieło jest korzystna, gdy zatrudniamy kogoś do wykonania konkretnego zadania o jasno określonym rezultacie, bez konieczności nadzorowania procesu pracy. Przykładowo, może to być stworzenie projektu graficznego lub napisanie tekstu eksperckiego. Co ważne, umowa o dzieło nie obejmuje obowiązkowych ubezpieczeń społecznych ani zdrowotnych, co oznacza wyższe wynagrodzenie netto dla wykonawcy.
Warto jednak pamiętać, że w przypadku kwot wynagrodzenia poniżej 200 zł brutto obowiązuje zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 12%, bez możliwości odliczenia kosztów uzyskania przychodu. Oznacza to, że przy niskich kwotach umów, opodatkowanie jest proste i nie obciąża wykonawcy dodatkowymi formalnościami.
Jakie korzyści podatkowe przynosi umowa o dzieło?
Umowa o dzieło w dalszym ciągu pozostaje atrakcyjną formą zatrudnienia z kilku powodów:
- Brak składek ZUS – wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło nie jest obciążone składkami na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, co jest korzystne zarówno dla pracodawcy, jak i pracownika.
- Kwota wolna od podatku – wynosi obecnie 30 000 zł, co pozwala na uniknięcie podatku dochodowego przy niskich dochodach.
- Podwyższony próg podatkowy – dzięki wyższemu drugiemu progowi podatkowemu (120 000 zł), osoby osiągające wyższe dochody mogą dłużej korzystać z niższej stawki podatkowej (12%).
Podsumowanie
Umowa o dzieło to korzystna forma zatrudnienia dla osób, które wykonują jednorazowe zlecenia z jasno określonym rezultatem. Choć nie podlega ona składkom ZUS, należy pamiętać o obowiązku jej zgłoszenia do ZUS na formularzu ZUS RUD. Korzystne zmiany podatkowe, takie jak wyższa kwota wolna od podatku i podwyższony próg podatkowy, sprawiają, że umowa o dzieło może być atrakcyjna dla wielu osób, szczególnie tych o niższych dochodach.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W celu uzyskania szczegółowych informacji na temat indywidualnych rozliczeń podatkowych i obowiązków ubezpieczeniowych, warto skonsultować się z doradcą podatkowym.
