Planujesz zatrudnić obywatela Ukrainy i zastanawiasz się, jak zrobić to legalnie, zgodnie z polskimi przepisami? Czy możesz podpisać z nim umowę na 24 miesiące, gdy jego pobyt w Polsce kończy się w 2024 roku? Dowiedz się, jakie obowiązują zasady, jakie są terminy, i co musisz zrobić, aby wszystko przebiegło zgodnie z prawem. Poniżej przedstawiamy szczegółowy przewodnik po najnowszych przepisach dotyczących zatrudniania obywateli Ukrainy w Polsce.
Legalny pobyt obywatela Ukrainy – co musisz wiedzieć?
Zatrudnienie obywatela Ukrainy w Polsce jest możliwe pod warunkiem, że jego pobyt na terenie kraju jest legalny. Zgodnie z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy, obywatele, którzy przybyli do Polski po 24 lutego 2022 roku, mają zapewniony legalny pobyt do 30 czerwca 2024 roku. Planowane zmiany w przepisach wydłużą ten termin do 30 września 2025 roku, co oznacza, że obywatele Ukrainy będą mogli legalnie przebywać w Polsce przez dłuższy czas.
Zmiany w przepisach: przedłużenie legalnego pobytu do 30 września 2025 roku
Nowelizacja ustawy, która oczekuje na podpis Prezydenta i ma wejść w życie 1 lipca 2024 roku, wydłuża termin legalnego pobytu obywateli Ukrainy do 30 września 2025 roku. Oznacza to, że możesz zawrzeć umowę o pracę na okres 24 miesięcy bez obawy o naruszenie przepisów, nawet jeśli umowa obejmie czas po 30 września 2025 roku. Pamiętaj jednak, że jeśli pobyt obywatela Ukrainy nie zostanie przedłużony, konieczne będzie wszczęcie procedury uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy.
Jak wygląda procedura uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy?
W przypadku zakończenia legalnego pobytu 30 września 2025 roku, obywatel Ukrainy może złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy. Wniosek ten należy złożyć osobiście, nie później niż w ostatnim dniu legalnego pobytu. Złożenie wniosku i spełnienie wymagań formalnych umożliwia obywatelowi Ukrainy kontynuowanie legalnego pobytu do momentu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy.
Jakie kroki musisz podjąć, aby zatrudnienie obywatela Ukrainy było legalne?
- Powiadomienie urzędu pracy – Pracodawca ma obowiązek powiadomienia powiatowego urzędu pracy o zatrudnieniu obywatela Ukrainy w ciągu 14 dni od dnia podjęcia pracy (od 1 lipca 2024 roku termin ten zostanie skrócony do 7 dni).
- Wymiar czasu pracy i wynagrodzenie – Zatrudnienie obywatela Ukrainy musi być zgodne z warunkami zgłoszonymi do urzędu pracy, zarówno w kontekście wymiaru godzin pracy, jak i wynagrodzenia, które nie może być niższe od minimalnej stawki obowiązującej w Polsce.
- Spełnienie wymogów minimalnego wynagrodzenia – Od 1 lipca 2024 roku wynagrodzenie dla obywateli Ukrainy musi spełniać wymogi dotyczące minimalnego wynagrodzenia, jeśli takie przepisy mają zastosowanie.
Czy umowa o pracę wygaśnie automatycznie po zakończeniu legalnego pobytu?
Nie, umowa o pracę nie wygaśnie automatycznie z dniem zakończenia legalnego pobytu obywatela Ukrainy. Nawet jeśli jego pobyt nie zostanie przedłużony, a procedura uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy nie zostanie rozpoczęta, konieczne będzie formalne rozwiązanie umowy. Najlepszą opcją jest porozumienie stron, a w razie braku porozumienia – wypowiedzenie umowy, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy.
Co zrobić, jeśli obywatel Ukrainy traci prawo do legalnego pobytu w Polsce?
Jeśli obywatel Ukrainy nie ma już prawa do legalnego pobytu w Polsce, pracodawca może zwolnić go z obowiązku świadczenia pracy, choć formalnie zatrudnienie nadal trwa. Warto pamiętać, że brak legalnego pobytu nie oznacza natychmiastowego zakończenia stosunku pracy, ale wymaga odpowiednich kroków zgodnych z polskim prawem pracy.
Podstawy prawne dotyczące zatrudnienia obywateli Ukrainy
Podstawą prawną dla omawianych kwestii jest ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy (Dz. U. z 2024 r. poz. 167 ze zm.) oraz ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz. 769). Dodatkowo warto zwrócić uwagę na ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475 ze zm.).
Podsumowanie
Zatrudnianie obywatela Ukrainy w Polsce wymaga spełnienia kilku kluczowych warunków, w tym legalnego pobytu oraz zgłoszenia zatrudnienia do urzędu pracy. Dzięki planowanym zmianom w przepisach, które wydłużą termin legalnego pobytu do 30 września 2025 roku, pracodawcy mają możliwość zawarcia długoterminowych umów o pracę. Pamiętaj jednak, że jeśli pobyt nie zostanie przedłużony, konieczne będzie wszczęcie procedury uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy, aby uniknąć problemów z legalnością zatrudnienia.
