Zastanawiasz się, jak prawidłowo rozliczać umowę zlecenie zawartą z przedsiębiorcą? Czy wiesz, kiedy należy pobrać zaliczkę na podatek dochodowy i jakie obowiązki w zakresie składek ZUS ciążą na stronach umowy? W tym artykule omówimy najważniejsze zasady dotyczące umowy zlecenie, jeśli przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą.
Umowa zlecenie a podatek dochodowy
Jednym z kluczowych aspektów rozliczania umowy zlecenie zawartej z przedsiębiorcą jest podatek dochodowy. Zgodnie z przepisami, przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenie są zazwyczaj traktowane jako przychody z działalności wykonywanej osobiście. Jednak istnieje wyjątek: jeżeli czynności wykonywane na podstawie umowy zlecenie wchodzą w zakres działalności gospodarczej, przedsiębiorca nie musi pobierać zaliczki na podatek dochodowy, o ile zleceniodawca otrzymał stosowne oświadczenie od zleceniobiorcy.
Zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy o PIT, przedsiębiorca, który wykonuje usługi zgodne z profilem swojej działalności, może rozliczać dochody z tytułu umowy zlecenie jako przychód z działalności gospodarczej. Dzięki temu zleceniobiorca nie podlega obowiązkowi potrącania zaliczek na podatek dochodowy, co jest korzystne z punktu widzenia rozliczeń podatkowych.
Łączenie umowy zlecenie z działalnością gospodarczą – zasady
Przedsiębiorca może równocześnie prowadzić działalność gospodarczą i świadczyć usługi na podstawie umowy zlecenie. Istnieją jednak dwa scenariusze:
- Usługi z umowy zlecenie pokrywają się z działalnością – w tym przypadku przychód z umowy jest rozliczany jako przychód z działalności gospodarczej, co oznacza, że przedsiębiorca wystawia fakturę za świadczone usługi.
- Usługi z umowy zlecenie różnią się od działalności – w takim przypadku przedsiębiorca rozlicza się oddzielnie, zleceniobiorca otrzymuje PIT-11 i jest zobowiązany do złożenia rocznego zeznania podatkowego.
Warto pamiętać, że w pierwszym scenariuszu zleceniodawca nie pełni funkcji płatnika podatku dochodowego, co wynika bezpośrednio z art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o PIT.
Umowa zlecenie a składki ZUS – ulga na start
Dla osób prowadzących działalność gospodarczą i korzystających z ulgi na start, świadczenie usług na podstawie umowy zlecenie rodzi konieczność opłacania składek społecznych. Ulga na start uprawnia jedynie do opłacania składki zdrowotnej z tytułu działalności gospodarczej, więc każda dodatkowa umowa zlecenie powoduje konieczność objęcia składkami społecznymi. Jeżeli przedsiębiorca posiada kilka umów zleceń, to będzie zobowiązany do opłacania składek społecznych, dopóki łączna kwota wynagrodzenia z umów zleceń nie osiągnie co najmniej wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Przykład:
Pan Krzysztof, który rozpoczął działalność gospodarczą we wrześniu 2024 roku i korzysta z ulgi na start, zawarł dwie umowy zlecenia. Pierwsza umowa przynosi mu dochód w wysokości 2 000 zł miesięcznie, a druga 1 500 zł. Łącznie z tytułu umów zleceń zarabia 3 500 zł, co przekracza minimalne wynagrodzenie za pracę wynoszące 4 300 zł od lipca 2024 roku. W takim przypadku Pan Krzysztof będzie zobowiązany do opłacania składek społecznych z obydwu umów zlecenia do momentu, aż suma wynagrodzeń osiągnie poziom minimalnego wynagrodzenia. Składki zdrowotne będzie opłacał z działalności, ponieważ korzysta z ulgi na start.
Umowa zlecenie a preferencyjne składki ZUS
W przypadku przedsiębiorców, którzy korzystają z preferencyjnych składek ZUS, łączenie działalności gospodarczej z umową zlecenie również wiąże się z pewnymi zasadami. Przedsiębiorca może wybrać, z którego tytułu będą odprowadzane składki społeczne, pod warunkiem, że wynagrodzenie z umowy zlecenie wynosi co najmniej tyle, co minimalne wynagrodzenie za pracę. Jeśli jednak wynagrodzenie z umowy zlecenie jest niższe niż minimalna krajowa, przedsiębiorca będzie zobowiązany do opłacania składek społecznych zarówno z działalności, jak i z umowy zlecenie.
Przykład:
Pani Agata prowadzi działalność gospodarczą od 2023 roku i korzysta z preferencyjnych składek ZUS, płacąc składki od podstawy wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia. Dodatkowo, w październiku 2024 roku podpisała umowę zlecenie na kwotę 3 000 zł. Ponieważ jej wynagrodzenie z umowy zlecenie nie przekracza minimalnej krajowej (wynoszącej 4 300 zł od lipca 2024), Pani Agata będzie musiała opłacać składki społeczne zarówno z działalności gospodarczej, jak i z umowy zlecenie. W sytuacji, gdyby wynagrodzenie z umowy zlecenie było równe lub wyższe od minimalnej krajowej, mogłaby opłacać składki społeczne jedynie z tytułu umowy zlecenie, a z działalności wyłącznie składkę zdrowotną.
Mały ZUS od przychodu a umowa zlecenie
Przy korzystaniu z małego ZUS-u, przedsiębiorca ma możliwość opłacania składek od niższej podstawy, ustalanej na podstawie przychodu. W przypadku łączenia umowy zlecenie z działalnością gospodarczą, przedsiębiorca może wybrać tytuł do ubezpieczenia społecznego, pod warunkiem, że wynagrodzenie z umowy zlecenie wynosi co najmniej tyle, co pensja minimalna.
Umowa zlecenie a duży ZUS
W przypadku dużego ZUS-u, przedsiębiorca opłaca składki od podstawy wynoszącej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. W sytuacji, gdy wynagrodzenie z umowy zlecenie jest wyższe niż wspomniane 60%, składki społeczne mogą być opłacane wyłącznie z tytułu umowy zlecenie. Przedsiębiorca opłaca wówczas składkę zdrowotną z działalności gospodarczej.
Podsumowanie
Zawarcie umowy zlecenie przez przedsiębiorcę może wiązać się z wieloma aspektami podatkowymi i składkowymi. Kluczowe jest ustalenie, czy umowa wchodzi w zakres działalności gospodarczej, co determinuje sposób rozliczenia podatku dochodowego oraz składek ZUS. Pamiętaj, aby zawsze sprawdzić obowiązujące przepisy oraz dostarczyć odpowiednie oświadczenia, by uniknąć błędów w rozliczeniach.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 1991 Nr 80 poz. 350)
- Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 1998 Nr 137 poz. 887)
