Od 1 stycznia 2026 r. podwyższono limit uprawniający do zwolnienia podmiotowego z VAT z 200 000 zł do 240 000 zł. Zmiana jest istotna nie tylko dla mikrofirm, ale również dla podatników z innych państw UE korzystających w Polsce ze zwolnienia w ramach procedury SME.
Poniżej przedstawiam zasady w stylu analitycznym: tabelarycznie, schematami decyzyjnymi i checklistą wdrożeniową.
1) Tabela: limit zwolnienia podmiotowego – porównanie 2025 vs 2026
| Rok | Limit sprzedaży (bez VAT) | Skutek praktyczny |
|---|---|---|
| 2025 | 200 000 zł | przekroczenie limitu powoduje utratę zwolnienia w 2025 r. |
| 2026 | 240 000 zł | część podatników może wrócić do zwolnienia od 1.01.2026 r. |
Co liczymy do limitu? Co do zasady wartość sprzedaży bez podatku VAT (sprzedaż opodatkowana). Zasady szczegółowe wynikają z art. 113 ustawy o VAT.
2) Kogo dotyczy nowy limit 240 000 zł
| Grupa podatników | Czy dotyczy limit 240 000 zł od 2026 r.? | Uwagi praktyczne |
|---|---|---|
| Podatnicy krajowi (PL) | TAK | standardowe zwolnienie podmiotowe |
| Podatnicy z UE korzystający w Polsce ze zwolnienia (procedura SME) | TAK | limit działa również dla procedury SME w Polsce |
| Podatnicy rozpoczynający działalność w trakcie roku | TAK | limit liczy się proporcjonalnie do okresu prowadzenia działalności |
3) Schemat: czy możesz korzystać ze zwolnienia od 1.01.2026 r.?
Krok 1: Ustal wartość sprzedaży w 2025 r. (bez VAT).
Krok 2: Porównaj z progami.
Schemat decyzyjny
- Jeśli sprzedaż w 2025 r. ≤ 200 000 zł → wchodzisz w 2026 r. ze zwolnieniem (o ile nie zrezygnowałeś i nie utraciłeś z innych powodów).
- Jeśli sprzedaż w 2025 r. > 200 000 zł i ≤ 240 000 zł → możesz korzystać ze zwolnienia od 1.01.2026 r. (szczegóły w pkt 5 dot. „karencji”).
- Jeśli sprzedaż w 2025 r. > 240 000 zł → brak zwolnienia od 1.01.2026 r. (limit przekroczony).
4) Podatnicy rozpoczynający działalność w 2025 r. – jak liczyć limit proporcjonalnie
Jeżeli podatnik rozpoczął wykonywanie czynności opodatkowanych w trakcie 2025 r., limit sprzedaży na potrzeby zwolnienia należy policzyć w proporcji do okresu prowadzenia działalności.
Tabela: przykład proporcji
Załóżmy start działalności 1 maja 2025 r. (8 miesięcy działalności w 2025 r.).
| Element | Wartość |
|---|---|
| Roczny limit 2025 | 200 000 zł |
| Okres działalności w 2025 | 8/12 roku |
| Limit proporcjonalny 2025 | 200 000 × 8/12 = 133 333 zł |
W 2026 r. obowiązuje pełny limit 240 000 zł (o ile spełnione są warunki zwolnienia).
5) Powrót do zwolnienia VAT – zasada „karencji” i wyjątek na przełomie 2025/2026
5.1) Zasada ogólna (karencja) – art. 113 ust. 11 ustawy o VAT
Jeżeli podatnik:
- utracił prawo do zwolnienia podmiotowego z VAT, albo
- zrezygnował ze zwolnienia,
to może ponownie skorzystać ze zwolnienia nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo lub zrezygnował (pod warunkiem, że mieści się w limicie).
5.2) Wyjątek na 1.01.2026 r. dla „przedziału 200–240 tys.”
Dla podatników, u których sprzedaż w 2025 r.:
- przekroczyła 200 000 zł, ale
- nie przekroczyła 240 000 zł,
możliwy jest powrót do zwolnienia od 1 stycznia 2026 r. bez stosowania rocznej karencji z art. 113 ust. 11 (zgodnie ze stanowiskiem MF cytowanym w materiale źródłowym).
Tabela: karencja – kiedy obowiązuje
| Sytuacja podatnika | Czy obowiązuje roczna karencja? | Od kiedy możliwy powrót do zwolnienia |
|---|---|---|
| Rezygnacja/utrata zwolnienia w 2024 r. | TAK | zasadniczo od 2026 r. (po spełnieniu warunków) |
| Rezygnacja/utrata zwolnienia w 2025 r. – sprzedaż > 240 000 zł | TAK | dopiero po spełnieniu warunku czasu i limitu |
| Utrata zwolnienia w 2025 r. z powodu przekroczenia 200 000 zł, ale sprzedaż roczna ≤ 240 000 zł | NIE (wyjątek) | od 1.01.2026 r. |
6) Schemat wdrożeniowy: co zrobić w firmie na przełomie roku
Krok po kroku (checklista)
- Policz sprzedaż 2025 r. (bez VAT) na potrzeby art. 113 ustawy o VAT.
- Sprawdź próg: 200 000 zł oraz 240 000 zł.
- Jeśli mieścisz się w przedziale (200 000; 240 000]:
- przygotuj decyzję, czy od 1.01.2026 r. chcesz wrócić do zwolnienia,
- przeanalizuj skutki biznesowe (np. ceny dla klientów B2B/B2C, odliczenie VAT od kosztów).
- Jeśli rozpocząłeś działalność w 2025 r.:
- zastosuj limit proporcjonalny dla 2025 r.
- Uporządkuj dokumentację:
- zestawienie sprzedaży 2025 r.,
- uzasadnienie spełnienia warunków zwolnienia (na potrzeby ewentualnej kontroli).
7) Najczęstsze błędy
| Błąd | Skutek | Jak uniknąć |
|---|---|---|
| Liczenie limitu „z VAT” zamiast „bez VAT” | błędna ocena prawa do zwolnienia | licz wartość sprzedaży bez podatku |
| Brak proporcji przy starcie działalności w trakcie roku | nieprawidłowy limit w 2025 r. | licz limit proporcjonalnie do okresu działalności |
| Założenie, że karencja zawsze blokuje powrót w 2026 r. | rezygnacja z możliwego zwolnienia | sprawdź wyjątek dla sprzedaży 2025 r. 200–240 tys. |
Podstawa prawna
- Ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (VAT) – w szczególności art. 113, w tym art. 113 ust. 11 (ponowne skorzystanie ze zwolnienia po utracie lub rezygnacji).




